Tomasz Wawrzecki – sprawowane urzędy, majątek

Tomasz Antoni Wawrzecki (1759-1816), ślub 27.04.1787 z Józefą Pac (1747-1798)

Sprawowane urzędy
podkomorzy kowieński w 1784 roku,
– poseł Sejmu Czteroletniego z powiatu brasławskiego w 1788 roku,
– we wrześniu 1789 roku wszedł w skład Deputacji do Formy Rządu, powołanej przez Sejm Czteroletni dla określenia ustroju Rzeczypospolitej,
– chorąży wielki litewski w 1791 roku,
– członek Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej i uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792,
– podczas powstania kościuszkowskiego fundator walki zbrojnej, organizator i dowódca na Żmudzi i w Kurlandii, radca i pełnomocnik Rady Najwyższej Narodowej, od 16 października generał lejtnant. Po klęsce bitwy pod Maciejowicami i pojmaniu Kościuszki  naczelniki insurekcji decyzją (za poręczeniem Kołłątaja) Rady Najwyższej Narodowej z 12 października. Wraz z Zajączkiem kierował działaniami wojskowymi w późniejszej fazie powstania. Po ostatnich próbach oporu w Warszawie, rzezi Pragi i kapitulacji wycofał się z pozostałym wojskiem pod Radoszyce, gdzie 16 listopada ostatnie oddziały powstańcze uległy rozproszeniu,
– w niewoli rosyjskiej (zesłanie na Syberię) od 1794 do 1796,
– wszedł w 1813 do Rady Najwyższej Tymczasowej Księstwa Warszawskiego,
– członek Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego w 1815 roku,
– w Królestwie Polskim minister sprawiedliwości,
– minister prezydujący w Komisji Rządowej Sprawiedliwości Królestwa Polskiego w latach 1815-1816 (minister sprawiedliwości),
– senator-wojewoda Królestwa Polskiego w 1815 roku.

Majątek
– znaczny majątek w powiecie Wiłkomirskim,
– dobra wniesione prze żonę – Kowale w Trockiem (matka żony wyznaczyła jej 230000 złp posagu przy zamążpójściu).

 

 

Reklamy

Wawrzeccy w Mejsztach (do 1818 r.) i Widzach Łowczyńskich (do 1830 r.)

Tomasz Wawrzecki (ostatni Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w czasie insurekcji kościuszkowskiej) urodził się w Mejsztach, które były w posiadaniu Wawrzeckich z bliskiej rodziny (do 1818 r.). Przebywał w Widzach Łowczyńskich, które były we władaniu Wawrzeckich z dalszej rodziny (1661-1830).

Mejszty
Mejkszty – to dawna nazwa tej miejscowości. Początkowo folwark należał do rodziny Naruszewiczów, a potem jako wiano żony otrzymał Augustyn Wawrzecki. Od Wawrzeckich jako posag Pauliny Wawrzeckiej (c. gen. Józefa Wawrzeckiego, który był bratem Tomasza Wawrzeckiego) przeszedł na własność Michała Meysztowicza z Pojościa w powiecie poniewieskim (1818). Po tym, jak młoda para osiedliła się w Mejksztach na stałe, zmieniona została też nieco nazwa tej miejscowości tak, by była ona bardziej dostosowana do brzmienia nazwiska właścicieli. Od XIX wieku i aż do II wojny światowej miejscowość ta znana była pod nazwą Meyszty (co prawda lud okoliczny tej nowej nazwy nie zawsze używał, a często wręcz nazwisko dziedziców dostosowywał do nazwy miejscowości, przerobiwszy je na Mejksztowiczów). Ostatnim właścicielem Mejkszt był syn Michała i Marii z Potockich, Szymon Meysztowicz junior.

Widze Łowczyńskie
W I połowie XVII wieku właścicielem majątku był Jan Naruszewicz (~1580–1616), łowczy litewski, i możliwe, że właśnie od jego stanowiska nazwano ten majątek (pierwsze pojawienie się komponentu Łowczyńskie datowane jest na 1586 rok). Jego córka Helena Aleksandra wyszła w 1661 roku za Augustyna Wawrzeckiego, podczaszego mińskiego, wnosząc mu w posagu m.in. ten majątek. Po nich Widze Łowczyńskie odziedziczył ich syn Władysław Jan Kazimierz, podstoli miński żonaty z Marianną z Kostrowickich. Ich syn Felicjan, miecznik brasławski, jego syn Stanisław Jakub żonaty z Anną z Sielickich i ich syn Michał Wawrzecki (1785–1846), wojski brasławski byli kolejnymi właścicielami majątku. Częstym gościem był tu wtedy Tomasz Wawrzecki, który tu się leczył wodami jeziora Smerdis (którego nazwa związana była z zapachem siarkowodoru) i który tu zmarł (jest pochowany w Widzach). Ostatnim Wawrzeckim dziedzicem tego majątku był w latach 1820–1846 syn Michała, Michał junior (1785–1846), żonaty z Katarzyną z Łopacińskich. Ich córka Emilia (1812–1878), wychodząc za Tomasza Mineykę (1808–1855), marszałka szlachty guberni wileńskiej, wniosła mu Widze Łowczyńskie w posagu (1830).

 

Tomasz Wawrzecki – ostatnie lata, rodzeństwo

Michał Wawrzecki (1785–1846), wojski brasławski był kolejnym właścicielem majątku Widze Łowczyńskie. Częstym gościem był tu wtedy Tomasz Wawrzecki, ostatni Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w czasie insurekcji kościuszkowskiej, który tu się leczył wodami jeziora Smerdis (którego nazwa związana była z zapachem siarkowodoru) i który tu zmarł (jest pochowany w Widzach).
Stargane trudami dla kraju siły, niedorównując usilnej jego gorliwości, przyśpieszyły za wczesny zgon dnia 5go sierpnia 1816 r.  w Widzach Łowczyńskich, gdzie w kąpieli wód siarczystych ratunek znaleźć się spodziewał.
Następni właścicielu majątku tj. Mineykowie wykorzystali uzdrowicielską renomę jeziora Smerdis i założyli tu uzdrowisko, zwane Łazienkami, działające do końca XIX wieku (obecnie jezioro, nad którym są Widze Łowczyńskie i nad którym jest dwór, nazywa się Łazienki). W latach 60. XIX wieku było tu 60 wanien, w których moczyli się kuracjusze, zatrudniano lekarzy.
Tomasz Wawrzecki pozostawił pogrążonych w smutku brata rodzonego, siostry, dalszą familię.
Rodzeństwo:
1. Marianna Wawrzecka (1748-1828) + mąż Marcin Badeni (1751-1826)
dzieci: 1. Zofia (1790-1859), 2. Ludwika Anna (1793-1873), 3. Sebastian (1799-1872),
2. Józef Wawrzecki (ur. ok. 1760)
+ żona (Aleksandra Szretter 1780-1799)
dzieci: 1. Zofia (1800), 2. Paulina (1800-1861)
+ żona Kunegunda Giedrojć (1790)
dzieci: 3. Łucja (1815-1833), 4. Aleksander (1815-1833), 5. Felicja ((1820), 6. Maria
(1820), 7. Józefa (1820),
3. Waleria Wawrzecka (ur. ok. 1760) + mąż N. Zawierski
dzieci: 1. Walery (1790),
4. Benedykt Wawrzecki (ur. ok. 1760) + żona Elżbieta Piottuch – Kublicka (1780)

Kim była żona Tomasza Wawrzeckiego

Józefa Pacówna, żona Tomasza Wawrzeckiego, była córką Antoniego Michała Paca herbu Gozdawa i Teresy Barbary księżny Radziwiłł na Nieświeżu herbu Trąba. Urodziła się w 1743 (1747) r. Była najstarszą spośród swojego rodzeństwa: Anna (1749-1812), Ignacy (1751-1752), Antoni Michał (1754-1800) i Konstancja (zm. 1786). W dniu 24.04.1787 r. (lub 1781 r. w Jeznie) poślubiła (miała ponad 40 lat) młodszego o ok. 10 lat Tomasza Wawrzeckiego (późniejszego ostatniego naczelnika powstania kościuszkowskiego).

slub 1781 Wawrzecki Tomasz i Jozefa Pacowna
Zapis w księdze małżeństw (w jęz. łacińskim) kościoła w Jeznie dot. ślubu Józefy Pacówny z Tomaszem Wawrzeckim w dniu 2.04.1781 r.

Jej mąż Tomasz po ożenku przeniósł się w kowieńskie, został wybranym na Podkomorzego tego powiatu. Obowiązki urzędowania tego, z powszechną pełnił zaletą. Józefa nie miała dzieci, w małżeństwie z Tomaszem przeżyła 12 lat. Zmarła w maju 1798 roku.

zgon 1792 Maj Wawrzecki Jozefa zd.Pac l.43 - Kopia
(natomiast w księgach kościelnych w Jeznie, tam gdzie ją pochowano, wpisano jej zgon już 17/27 maja 1792 roku, zm. w wieku 43 lat) pochowana jest w Kaplicy Paców w kościele Jeznieńskim.

Jozefa Pacowna.jpg - Kopia (2)
Jozefa Pacowna.jpg - Kopia - Kopia

Jej matka Teresa zd. Radziwiłłówna zmarła także w Jeznie 3 grudnia 1780 roku w wieku lat 74.

Teresa zd.Radziwil Pacowa

zgony 1780 Pac Teresa zd.Radziwil l.74 - Kopia

Zapis metrykalny z 3.12.1780 r. dot. zgonu Teresy Pac zd. Radziwiłł w wieku 74 lat

Jezno (lit. Jieznas) – miasto na Litwie, położone w okręgu kowieńskim, 16 km od Pren (Preny 39 km od Kowna) w rejonie preńskim.
W 1633 roku Jezno kupili Pacowie, którzy tu urządzili swoją główną rezydencję. Wspaniały pałac zbudował Antoni Michał Pac według projektu Glaubitza. Pałac miał mieć tyle okien ile dni w roku, pokoi – ile tygodni, sal – ile miesięcy. Po konfiskacie majątku Paców w 1835 roku został rozszabrowany i w 1837 spłonął, do czasów współczesnych zachowała się jedynie część jednego ze skrzydeł, w którym po II wojnie mieściła się szkoła z internatem. Zachował się park nad brzegiem jeziora Jezno o powierzchni 3 ha.
Kościół katolicki, barokowy, przebudowany w 1634 roku z XVI-wiecznego zboru kalwińskiego przez Krzysztofa Paca i rozbudowany przez Antoniego Paca w latach 1768-1772. We wnętrzu bogata polichromia i rokokowe wyposażenie. W podziemiach krypta z grobami Paców.
Kaplica Paców w kościele Jeznieńskim

Kaplica Paców została urządzona w latach 1768-1772 podczas remontu kościoła. W mauzoleum Paców zostali pochowani, a w późniejszym okresie przeniesieni do podziemi kościoła, przedstawiciele rodziny Paców:

  1. Ignacy, syn Antoniego Michała i Teresy Paców, urodzony 31 lipca 1751 roku, żył pół roku
  2. Antoni Michał Pac, urodzony ok. 1710 roku, zmarł w lutym 1774 roku, pochowany 5 września.
  3. Teresa Barbara z Radziwiłłów, żona Paca, urodzona w 1714 roku, zmarła 9 grudnia 1780 roku, pochowana 31 grudnia.
  4. Małoletnia córka Michała Paca Konstancja, zmarła 1 lutego 1786 roku, pochowana 5 kwietnia.
  5. Antoni Michał Pac, syn Antoniego Michała i Teresy, urodzony 30 września 1754 roku, zmarł 29 stycznia 1800 roku, pochowany 2 lutego.
  6. Józefa Pacówna Wawrzecka, córka Antoniego Michała i Teresy, urodzona w 1743 roku, zmarła i została pochowana w 1798 roku.

Część materiałów dot. Józefy Wawrzeckiej zd. Pac udostępniła Pani Wanda T.

 

 

Co pisała prasa 200 lat temu o śmierci Tomasza Wawrzeckiego

W Kuryerze Litewskim nr 69 z 26.08.1816 r. (sobota) wydawanym w Wilnie ukazały się dwa poniższe artykuły.

Widze, dnia 13 sierpnia.
(Artykuł przysłany do Redakcyi,)

Dnia wczorayszego odprawiony w kościele tuteyszym parafialnym Akt żałobny pogrzeb i przeszłego do wieczności, JW. Tomasza Wawrzeckiego, Konsyliarza Taynego Jego Cesarskiey Mości, Senatora Wojewody i Ministra Sprawiedliwosci Królesta Polskiego. Orderow S. Włodzimierza » klassy, S Alexandra Newskiego. Orła Białego i S. Stanisława Kawalera, iako w mieście, w którym  łzami skropione zwłoki Jego złożone obok przodkow i dalszey Familii Jego.
Przy licznym zgromadzonym duchowieństwie assystowało smutnemu obchodowi temu, Rodzeństwo, i dalsza w kraju będąca Familia zeszłego oraz obywatelstwo zewsząd, nietylko z Brasławskiego , ale i innych Powiatów zgromadzone , dzielące uczucie nayzywszego żalu z tey , dla wszystkich naydotkliwszey straty.
W ciągu przykładnego i naycnotliwszego życia, służąc ten mąż nieprzerwaną koleją Monarsze i Oyczyźnie z całą gorliwością, iako też współobywatelom z całą usilnoscią, chlubnym dla niego – świadkiem iest tego narod cały, że nie tylko mają tek szczupły, ale wszyskie dni, częstokroć goryczą napełnionego swego życia, poświęcił ludzkosci, dobroczynności i usługom dla kraju i współziomkow , w których szczególnie nieporównane serce iego znaydowało pociechę.
Pełen religii od młodości, opatrzony śś. Sakramentami, przemiosł się do wieczności w sześćdziesiąt drugim roku wieku swego z równąż pobożnoscią i całą przytomnością umysłu, zostawuiąc tylko po sobie łzy rzewne i uczucia nie wyrównanego żalu. pogrążonego w smutku brata rodzonego, siostr, dalszey familii, sług i wszystkich, co ceniąc rzadkie tak prywatne, iak publiczne cnoty iego, niosą niewygasłą i nayboleśnieyszą w sercach swoich dla niego pamięć.

 

K R Ó L E S T W O   P O L S k I E
Warszawa, dnia 20 sierpnia.

Dnia wczorayszego o godzinie 11téy z rana, odprawiło się w kościele ś. Krzyża, XX. Missyonarzy, żałobne nabożeństwo, za duszę ś. p. Tomasza Wawrzeckiego, Senatora Wojewody, Ministra Sprawiedliwości Królestwa Polskiego. – Rząd hołd ten pamiątki
Szanownego Męża dopełnić postanowił, na którym znaydował się Namiestnik Królewski i wszystkie Władze Celebrował JWżny Gołaszewski, Biskup Wigierski. – Mowę pogrzebową miał JWżny Bienkowski, Sędzia Naywyższéy Instancyi, kazanie zaś Wżny Jmość Xiądz Szaniawski, Professor prawa. Oddana w nich sprawiedliwość zasłudze zeszłego, którego pokrótce zbierzemy tu biografiją.
Znany całemu krajowi z cnot domowych i publicznych, mianowicie z obywatelstwa, ludzkości i całkowitego się zawsze dla dobra kraja poświęcenia, urodził się roku 1759 w powiecie Brasławskim, z Tadeusza i Zofii z Tyzenhauzów Wawrzeckich, Woyskich Brasławskich. W pierwszey zaraz młodości, bo z dodaniem nawet urzędownie lat, obrany Deputatem na Trybunał główny Litewski doyrzałym rozsądkiem, łatwością objęcia i stałością charakteru, tyle zyskał ufności, że go zaraz po skończonéy kadencyi do Trybunału duchownego Mixti-Fori na Marszałka wybrano. Wszedł po tém w związki małżeńskie z Pacówną, córką Pisarza Litewskiego, a z jêy powodu przeniosłszy się w Kowieńskie, został na Podkomorzego powiatu tego wybranym. Obowiązki urzędowania tego, z tak powszechną pełnił zaletą , iż ńayważnieysze graniczne prowincyi całéy sprawy, na niego były zdawane. W czasie czteroletniego Seymu, ciągle między nayczynnieyszymi liczony, Podskarbstwo nayprzód, a kiedy to nie doszło, Chorążstwo Litewskie, od Króla nadgradzającego, łożone w oczach jego i narodu zasługi, otrzymał. Wrócony cnotom domowym, nie długo w spokoyności zostawał; a choć oyczyzna do wyższych w cywilności powoływała stopniów, chwycił się woyskowego, i, jak ochotnik nayprzód potém jak Pełnomocnik, odbył z chwałą dwumiesięczni na granicy oyczystéy ziemi kampaniją. Ztamtąd na Naczelnictwo narodu całego wezwany, szczerze się z niego wypraszał lecz przyjęte utrzymywał z zwyczayną charakteru swego tęgością, póki przewaga losów jeńcem go wojennym nie zrobiła.
Za powrótem do kraju, cały oddał się obywatelskiéy posłudze. W ciągu lat kilkunastu do kilku set odsądzonych kompromissów i ugodzonych spraw, do siedmiudziesiąt utrzymywanych opiek, i sprzeczki, za pośrednika wezwanie, okazuje nieograniczoną ufność, którą zyskać sobie potrafił.
Nie było u niego partyi, nie było wyłączenia, dom jego był powszechnem dla nieszczęśliwych schronieniem. W nim, potrzebni wszelkiego stanu i opinii, wsparcie, radę i pociechę znaydowali: Z dostatnich, jak na prywatnego dochodów, dla siebie najmniey, wszystko dla nieszezęśliwych wydawał.
Tak szafujący własném, łatwo się domyślić, jak obracał czynione sobie od różnych, zapisami ostatniey ich woli, ofiary. Z dożywocia znacznego w Wiłkomierskim majątku, wyłączywszy sto beczek Litewskich prawym oddał następcom. Towarzystwo to również
jak i Warszawskie, traci w nim naygorliwszego Członka i naysilnieyszego obrońcę.
Nadeszła wreszcie ostatnia w Europie burza, którą zagarniony, zapomniał całkiem, jak zwykł był zawsze o sobie, a cały z poświęceniem co bydź może naydroższego; oddał się ratunkowi i wstawieniu się temi, których okoliczności w różne pogrążyły nieszczęścia.

Wspaniały ALEXANDER, niemógł niepostrzędz znakomitéy w czcigodnym Mężu cnoty, nigdy za sobą, zawsze za krajem i biednemu mieszkańcami jego mówiącym. Zaszczycił go swojem zaufaniem i w wskrzeszoném Królestwie, na pierwsze dostoyności wywyższył. Stargane trudami dla kraju siły, niedorównywając usilnéy jego gorliwości, przyśpieszyły zawszesny zgon dnia 5go t. m. w Widzach Łowczyńskich, gdzie w kąpieli wód siarczystych ratunek znaleść się spodziewał.
Obywatel szanowny, nieugiętey cnoty, stałego charakteru i naylepszego serca, jeżeli od wszystkich cnotliwych, tem bardzićy przyjaciół w bliższym z nim związku będących, nayczuley żałowany, zawsze w rzędzie sławnych cnotą Polaków, mieysce w potomności mieć będzie.

Skany metryk z parafii Widze (lata 1767-1818) na familysearch.org

Metrical books, 1767-1818

Format:
Manuscript/Manuscript on Film
Language:
  • Russian
  • Polish
  • Latin
Publication:
Salt Lake City, Utah : Filmed by the Genealogical Society of Utah, 2008-2009
Physical:
on 5 microfilm reels ; 35 mm.

Notes

Microreproduction of original manuscripts in the Lithuanian State Historical Archives in Vilnius.

Roman Catholic Church records (births, marriages, deaths) for Vidzy, Novo-Aleksandrovsk, Kovna, Russia; later Widze (Brasław), Wilno, Poland; later Vidzy, Braslaŭ, Vitsebsk, Belarus. Text in Polish, Latin and some Russian.

Record group 604, series 11, file 23 — Record group 604, series 13, files 94, 104a, 111-118, 134-136.

Subjects

Film/Digital Notes

(This family history center has 5 of 5 films/fiche.)
Note
Location
Collection/Shelf
Film
DGS
Format
Volume 604-11/23 Births, marriages, deaths 1797 (p. 427-444)
International Film
2438298
Item 1
 7790293
This item is available on microfilm at this family history center.
Volume 604-13/94 Births, marriages, deaths 1798-1801 (p. 211-298) — Deaths 1800 (p. 433-435)
International B1 High Density
2441498
Item 2
 7791105
This item is available on microfilm at this family history center.
Volume 604-13/104a Births 1798 (p. 1-11)
International Film
2441690
Item 5
 7791091
This item is available on microfilm at this family history center.
Volume 604-13/111 Marriages 1799 (p. 1-2) — Volume 604-13/112 Deaths 1799 (p. 1-4) — Volume 604-13/113 Births 1800 (p. 1-10) — Volume 604-13/114 Marriages 1800 (p. 1-4) — Volume 604-13/115 Deaths 1800 (p. 1-3) — Volume 604-13/116 Births 1801 (p. 1-13) — Volume 604-13/117 Marriages 1801 (p. 1-4) — Volume 604-13/118 Deaths 1801 (p. 1-4)
International Film
2441691
Item 5
 7791092
This item is available on microfilm at this family history center.
Volume 604-13/134 Births 1767-1780 — Volume 604-13/135 Births 1781-1787 — Volume 604-13/136 Births, marriages, deaths 1802-1818
International Film
2441961
Item 3
 7791116
This item is available on microfilm at this family history center.

About this record

This screen shows the complete catalog entry of the title you selected.

The Film/Digital Notes contain a description of the microfilm or microfiche numbers. Some family history centers and libraries maintain collections of previously loaned microfilms or microfiche. A camera icon indicates items that are digitally available online.

Generally, catalog entries are written in the same language as the original record they describe.

Reasons why microfilms may not yet be available digitally on FamilySearch.org include:

  • The microfilm may be scheduled for future scanning.
  • The microfilm may have been scanned, but have a contractual, data privacy, or other restriction preventing access. FamilySearch makes every effort to enable access dependent on decisions of record custodians and applicable laws.

Rozbieżności wokół daty oraz miejsca urodzin i śmierci Tomasza Wawrzeckiego

Indeksuję właśnie parafię Widze w latach 1802-1818. W zapisach zgonów z tej parafii :
” J.W.* Tomasz Wawrzecki lat 62. Zmarł dn. 24.07.1816  we Dworze Meykszty. Pochowany na mogile Widze dn. 30.07.1816″.

Tomasz Wawrzecki - nagłówek metryki zgonu
Metryka zgonu Tomasza Warzeckiego

Link . https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3Q9M-CS9S-63XP-H?i=898
Pozdrawiam Alina

Tomasz Antoni Wawrzecki herbu Rola (ur. 7 marca 1759 roku w Mejsztach, zm.
5 sierpnia 1816 roku w Widzach Łowczyńskich), pochowany w małym miasteczku Widze / plan Widz (obecnie na Białorusi) – (wg wikipedii).
Podczas pogrzebu generała lejtnanta Tomasza Wawrzeckiego w 1816 roku miała miejsce manifestacja patriotyczna.
W latach 1813-1816 w Widzach pracował ks. Klemens ZABŁOCKI i prawdopodobnie  uczestniczył w uroczystościach pogrzebowych.

Mogiła Tomasza Wawrzeckiego, ostatniego Naczelnika Powstania Kościuszkowskiego, położona jest w Widzach na tyłach sklepu spożywczego przy drodze Postawy – Widze (grób Tomasza Wawrzeckiego), około kilometra na południe od rynku miejskiego (plan miasteczka). Pochowany został  nie na cmentarzu, a u zbiegu dróg. Ufundowany przez brata nagrobek został przykryty żeliwną płytą z inskrypcją w języku łacińskim (ten sam tekst wyryto na tablicy epitafijnej umieszczonej w katedrze wileńskiej).
Tekst pośmiertnego epitafium:
„Ś.P. Tomaszowi ze Skrzetuszewa WAWRZECKIEMU tajnemu Radcy Imperatora Rosji i Króla Polaków, Senatorowi Królestwa Polskiego, Wojewodzie i Ministrowi Sprawiedliwości, odznaczonemu Rycerskim Orderem S. Stanisława, Orła Białego, S. Aleksandra Newskiego i S. Włodzimierza 1 klas, Godnościami i Odznaczeniami, który całe Życie poświęcił obowiązkom dobrego Męża i Wybitnego Obywatela spełnianym prywatnie i publicznie, jak też Ojczyznę Radami, Wydatkami i Zbrojnie wspierał i bronił, Rodaków Opieką Poręką i Sprawiedliwością umacniał, Biednych i Nieszczęśliwych Pomocą, Darami i Dobrodziejstwami podnosił, Przyjaciół Swoich Życzliwością, Miłością i Przyjaźnią Złączonych ogarniał i chronił, który żył 63 lata i 5 Sierpnia 1816 r. przeniósł się do Niebian – ten Pomnik Brat Przygnębiony Postawił”.
Obecnie na płycie jest napis:
Tomasz Wawrzecki
1753-1816
Ostatni Naczelnik
Powstania 1794 r.

Urodził się 7 marca 1753 roku w powiecie brasławskim na Litwie, jako syn Aleksandra, wojskiego brasławskiego i Barbary z Tyzenhauzów.

http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Niepodleglosc_i_Pamiec/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2015-t22-n3_(51)/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2015-t22-n3_(51)-s57-78/Niepodleglosc_i_Pamiec-r2015-t22-n3_(51)-s57-78.pdf

W Kuryerze Litewskim nr 69 z 26.08.1816 r. (dwa artykuły) można przeczytać, że:
– Tomasz Wawrzecki zmarł w wieku 62 lat (ur. w 1754 r. ?),
– urodził się w 1759 r. (zm. w wieku 57 lat ?),
– zmarł 5.08.1816 r. w Widzach Łowczyńskich.

Na miejscu pochówku abp. Cieplaka (w ścianie dotykającej zakrystii, niedaleko od grobu wojewody Tomasza Wawrzeckiego) odsłonięto w lipcu 1929 r. jego nagrobny pomnik (w katedrze wileńskiej).

Z innych źródeł wynika, że został pochowany w majątku swojego brata Józefa Wawrzeckiego w Nurkanach.

* J.W. – jaśnie wielmożny (illustrissimus ac magnificus) – senator, a więc wojewoda, kasztelan, starosta żmudzki, jeden z koronnych i litewskich 5 „ministrów”, również magnat któremu musimy schlebić…

Rodzące się pytania dot. Tomasza Wawrzeckiego:
1. Kiedy i gdzie urodził się,
2. Kiedy i gdzie zmarł,
3. Gdzie jest pochowany:
– dlaczego jego grób znajduje się w Widzach na rozstaju dróg, około kilometra od rynku miejskiego (w 1816 r. tj. 202 lata temu to była znaczna odległość od centrum miasteczka),
– dlaczego jego grobu nie ma na cmentarzu w Widzach, cmentarzu przykościelnym, czy w podziemiach kościoła parafialnego,
– dlaczego nie został pochowany w Widzach Łowczyńskich lub Mejksztach.