Jarmarki w Widzach

W Widzach odbywały się trzy jarmarki doroczne:
1. w pierwszą niedzielę po Trzech Królach,
2. po śródpościu *,
3. po 16 czerwca.

* śródpoście to środek wielkiego postu, środa w 4. tygodniu Wielkiego Postu. Wielki post trwa sześć tygodni, od środy popielcowej do Wielkiej Soboty.
Tradycyjne nazwy niedziel Wielkiego Postu:

  1. Wstępna – łac. Invocabit
  2. Sucha – łac. Reminiscere
  3. Głucha – łac. Oculi
  4. Środopostna – łac. Laetare
  5. Czarna – łac. Judica
  6. Palmowa – łac. Palmarum

    Jarmarki trwały od 1-2 dni do 2 tygodni. Razem z jarmarkiem organizowano kiermasze –  uroczystości wiejskie organizowane zwykle w czasie parafialnego odpustu, poświęcenia kościoła lub święta patrona parafii. Później kiermaszem nazywano imprezę taneczną organizowaną razem z jarmarkiem. Dziś określenie to wiąże się z imprezami rozrywkowymi lub handlowymi, może to być m.in. sprzedaż określonego rodzaju artykułów np. kiermasz książek, kiermasz odzieży, kiermasz rękodzieł i sztuki ludowej, organizowanych zazwyczaj pod gołym niebem.Współcześnie nieliczne istniejące nadal jarmarki mają miejscowy zasięg lub stanowią rodzaj festynu. W potocznej polszczyźnie nazwy targ i jarmark używane są zamiennie. 

    NA  JARMARKU W WIDZACH

    A tam w Widzach na jarmarku
    Wszystko wrze jak w dużym garnku
    Ten sprzedaje, ten kupuje
    Głośno mówi rozkazuje

    Trzeci tam sprzedaje konie
    Czwarty klepie po ogonie
    Świnie piszczą ile siły
    Bo się w worku nie zmieściły

    Pomidorów pełne skrzynki
    I nasiona i jarzynki
    Torby, spinki i bluzeczki
    Chcesz ze sklepu, może z teczki

    Czeskie, ruskie i litewskie
    Białoruskie i łotewskie
    Tak więc w Widzach czy Ty wiesz
    Możesz kupić to co chcesz

    Na targ do Widz w każdy wtorek
    Bierz pieniędzy cały worek
    Tam wymienisz chcesz czy nie
    Wszystko w domu przyda się

    Jadą ludzie aż z Puzowa
    Ozierc, Topolki, Józefowa
    Traktorami, motorami
    Końmi i autobusami

    Do Widz również na jarmark
    Idzie Henio, Franio, Darek
    Tak dziewczyny im mówiły
    Żeby na jarmarku byli

    Na jarmarku jest spotkanie
    Pierścioneczki droższe, tanie
    Trzy babunie co tak dawno
    Na jarmarku się widziały

    Każda wnuka wiezie w wózku
    I tak głośno rozmawiały
    Że aż do Widz od wiek wieków
    Jak pamięta głowa siwa
    Na jarmarki każdy chodził
    Czy to w zimie czy we żniwa

    Tutaj spotkasz znajomego
    Który mieszka w Jarkańcach
    Ciotkę z Kajat i kolegę
    Co osiedlił się w Gudańcach

    Kiedy wrócisz już do domu
    Trochę mąci ci się w głowie
    Bo jarmarków nigdzie nie ma
    Takich jak tu każdy powie

    Autor wiersza Irena Kucharska
    (przeróbka autor bloga)

    Przed kościołem w Widzach (1910-1920) - Kopia
    Stragany jarmarczne przed kościołem w Widzach
    (fot. niezn., 1910-1920)

    2980443e250614582a8fe596f5344cd1bc84e823

    Współczesny plac targowy w Widzach

     

Reklamy

Wawrzeccy w Mejsztach (do 1818 r.) i Widzach Łowczyńskich (do 1830 r.)

Tomasz Wawrzecki (ostatni Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w czasie insurekcji kościuszkowskiej) urodził się w Mejsztach, które były w posiadaniu Wawrzeckich z bliskiej rodziny (do 1818 r.). Przebywał w Widzach Łowczyńskich, które były we władaniu Wawrzeckich z dalszej rodziny (1661-1830).

Mejszty
Mejkszty – to dawna nazwa tej miejscowości. Początkowo folwark należał do rodziny Naruszewiczów, a potem jako wiano żony otrzymał Augustyn Wawrzecki. Od Wawrzeckich jako posag Pauliny Wawrzeckiej (c. gen. Józefa Wawrzeckiego, który był bratem Tomasza Wawrzeckiego) przeszedł na własność Michała Meysztowicza z Pojościa w powiecie poniewieskim (1818). Po tym, jak młoda para osiedliła się w Mejksztach na stałe, zmieniona została też nieco nazwa tej miejscowości tak, by była ona bardziej dostosowana do brzmienia nazwiska właścicieli. Od XIX wieku i aż do II wojny światowej miejscowość ta znana była pod nazwą Meyszty (co prawda lud okoliczny tej nowej nazwy nie zawsze używał, a często wręcz nazwisko dziedziców dostosowywał do nazwy miejscowości, przerobiwszy je na Mejksztowiczów). Ostatnim właścicielem Mejkszt był syn Michała i Marii z Potockich, Szymon Meysztowicz junior.

Widze Łowczyńskie
W I połowie XVII wieku właścicielem majątku był Jan Naruszewicz (~1580–1616), łowczy litewski, i możliwe, że właśnie od jego stanowiska nazwano ten majątek (pierwsze pojawienie się komponentu Łowczyńskie datowane jest na 1586 rok). Jego córka Helena Aleksandra wyszła w 1661 roku za Augustyna Wawrzeckiego, podczaszego mińskiego, wnosząc mu w posagu m.in. ten majątek. Po nich Widze Łowczyńskie odziedziczył ich syn Władysław Jan Kazimierz, podstoli miński żonaty z Marianną z Kostrowickich. Ich syn Felicjan, miecznik brasławski, jego syn Stanisław Jakub żonaty z Anną z Sielickich i ich syn Michał Wawrzecki (1785–1846), wojski brasławski byli kolejnymi właścicielami majątku. Częstym gościem był tu wtedy Tomasz Wawrzecki, który tu się leczył wodami jeziora Smerdis (którego nazwa związana była z zapachem siarkowodoru) i który tu zmarł (jest pochowany w Widzach). Ostatnim Wawrzeckim dziedzicem tego majątku był w latach 1820–1846 syn Michała, Michał junior (1785–1846), żonaty z Katarzyną z Łopacińskich. Ich córka Emilia (1812–1878), wychodząc za Tomasza Mineykę (1808–1855), marszałka szlachty guberni wileńskiej, wniosła mu Widze Łowczyńskie w posagu (1830).

 

Skany metryk z parafii Widze (lata 1767-1818) na familysearch.org

Metrical books, 1767-1818

Format:
Manuscript/Manuscript on Film
Language:
  • Russian
  • Polish
  • Latin
Publication:
Salt Lake City, Utah : Filmed by the Genealogical Society of Utah, 2008-2009
Physical:
on 5 microfilm reels ; 35 mm.

Notes

Microreproduction of original manuscripts in the Lithuanian State Historical Archives in Vilnius.

Roman Catholic Church records (births, marriages, deaths) for Vidzy, Novo-Aleksandrovsk, Kovna, Russia; later Widze (Brasław), Wilno, Poland; later Vidzy, Braslaŭ, Vitsebsk, Belarus. Text in Polish, Latin and some Russian.

Record group 604, series 11, file 23 — Record group 604, series 13, files 94, 104a, 111-118, 134-136.

Subjects

Film/Digital Notes

(This family history center has 5 of 5 films/fiche.)
Note
Location
Collection/Shelf
Film
DGS
Format
Volume 604-11/23 Births, marriages, deaths 1797 (p. 427-444)
International Film
2438298
Item 1
 7790293
This item is available on microfilm at this family history center.
Volume 604-13/94 Births, marriages, deaths 1798-1801 (p. 211-298) — Deaths 1800 (p. 433-435)
International B1 High Density
2441498
Item 2
 7791105
This item is available on microfilm at this family history center.
Volume 604-13/104a Births 1798 (p. 1-11)
International Film
2441690
Item 5
 7791091
This item is available on microfilm at this family history center.
Volume 604-13/111 Marriages 1799 (p. 1-2) — Volume 604-13/112 Deaths 1799 (p. 1-4) — Volume 604-13/113 Births 1800 (p. 1-10) — Volume 604-13/114 Marriages 1800 (p. 1-4) — Volume 604-13/115 Deaths 1800 (p. 1-3) — Volume 604-13/116 Births 1801 (p. 1-13) — Volume 604-13/117 Marriages 1801 (p. 1-4) — Volume 604-13/118 Deaths 1801 (p. 1-4)
International Film
2441691
Item 5
 7791092
This item is available on microfilm at this family history center.
Volume 604-13/134 Births 1767-1780 — Volume 604-13/135 Births 1781-1787 — Volume 604-13/136 Births, marriages, deaths 1802-1818
International Film
2441961
Item 3
 7791116
This item is available on microfilm at this family history center.

About this record

This screen shows the complete catalog entry of the title you selected.

The Film/Digital Notes contain a description of the microfilm or microfiche numbers. Some family history centers and libraries maintain collections of previously loaned microfilms or microfiche. A camera icon indicates items that are digitally available online.

Generally, catalog entries are written in the same language as the original record they describe.

Reasons why microfilms may not yet be available digitally on FamilySearch.org include:

  • The microfilm may be scheduled for future scanning.
  • The microfilm may have been scanned, but have a contractual, data privacy, or other restriction preventing access. FamilySearch makes every effort to enable access dependent on decisions of record custodians and applicable laws.